Z Knurowskiej Przełęczy na Turbacz: odcinek GSB, który ma wszystko
Las, dwie duże polany, kamienne schronisko i najszerszy widok na Tatry, jaki znam spoza Tatr: tyle mieści ta trasa z Knurowskiej Przełęczy na Turbacz. Idziesz 8,5 km i 3 h w ruchu, z podejściem +610 m. Napisałem też, ile liczyć z przerwami, gdzie stanąć po panoramę i co robi z tą trasą zima.
W skrócie
- Czas marszu 3 h na Turbacz, 2 h 05 min z powrotem
- Dystans 8,5 km w jedną stronę
- Przewyższenie +610 m, -140 m (832 m → 1310 m)
- Trudność łatwa, leśna, długie polany
- Sezon cały rok; najlepiej jesień i po świeżym śniegu
- Start Knurowska Przełęcz (parking przy drodze Harklowa – Ochotnica)
Jak dojechać na Knurowską Przełęcz, jedyną przejezdną w Gorcach
Start jest na Knurowskiej Przełęczy (832 m n.p.m.), która oddziela rozróg Turbacza od Pasma Lubania. Prowadzi przez nią kręta droga powiatowa z Harklowej przez Knurów do Ochotnicy. To jedyna przejezdna przełęcz przez Gorce w kierunku południe-północ. Samochód zostawiasz przy drodze, blisko czerwonych znaków.
Droga Knurowska powstała w czasach zaboru austriackiego jako trasa wojskowa. Serpentyny do dziś to pokazują: wysokość rośnie stopniowo, a droga nie tnie stoku. 3 września 1939 przeszła tędy kolumna wojsk niemiecko-słowackich długości 5 km. Nie licz tu na żaden węzeł turystyczny. Jest droga, parking i czerwone paski na drzewach.
Ile trwa przejście z Knurowskiej Przełęczy na Turbacz
Czerwony Główny Szlak Beskidzki prowadzi na Turbacz przez 8,5 km. Suma podejść wynosi 610 m, zejść 140 m. Na szczyt idziesz 3 h marszu, z powrotem 2 h 05 min. Z postojami na Hali Młyńskiej, Hali Długiej i w schronisku licz 4 h w górę. Trasa jest łatwa technicznie, a podejścia są łagodne i leśne. Mokry śnieg i zawiany szlak potrafią jednak zamienić ten dystans w ciężki marsz.
Czas marszu to nie to samo co czas całej wycieczki. Jak czytać czasy z tabliczek, opisałem osobno. Przy krótkim dniu ta różnica decyduje, czy wrócisz po ciemku.

Trasa krok po kroku: Karolowe, Hala Młyńska, Kiczora, Hala Długa
Karolowe, Rąbaniska i leśne podejście
Z Knurowskiej Przełęczy idziesz przez Karolowe, gdzie przy szlaku stoi prywatny pensjonat. Dalej mijasz Rąbaniska, Zielenicę i Halę Nową. Szlak wznosi się spokojnie przez las i nie ma na nim ani jednego stromego progu. Wysiłek rozkłada się na długi odcinek, jak wszędzie w Gorcach.
Za Halą Nową las się przerzedza. Na Hali Młyńskiej pierwszy raz masz powód, żeby stanąć: ciemny świerk, jasna trawa, a nad nimi daleki grzbiet.
Hala Młyńska i Kiczora
Hala Młyńska leży po południowo-wschodniej stronie Kiczory. To trzeci szczyt Gorców (1282 m n.p.m.), a jego wołoska nazwa oznacza zalesioną górę. Widoku szukaj na Hali Młyńskiej, nie na szczycie. Wierzchołek całkowicie zarósł górnoreglowym świerkiem. Stała tu kiedyś drewniana wieża obserwacyjna, ale dawno jej nie ma. W Gorcach to częsty układ: nazwa przyciąga uwagę, a widok otwiera się kawałek obok.
Na zboczu Kiczory są skały Turnice. To największe w Gorcach skupisko jaskiń. Teren należy do Gorczańskiego Parku Narodowego. Znajdowano tu tropy niedźwiedzia, a na początku lat 90. także gawrę. Trzymaj się znakowanej ścieżki.
Trzy Kopce, Polana Gabrowska i Hala Długa
Za Kiczorą znaki prowadzą przez Trzy Kopce i Polanę Gabrowską na Halę Długą. To polana na wysokości 1160-1270 m n.p.m. Ma powierzchnię 33,77 ha i składa się z Wolnicy, Wzorowej i Wierchów Zarębskich. Wołosi wypasali na szczytowych polanach Gorców od XIV w. W latach 90. wypas ustał. W 2003 park wprowadził kulturowy wypas owiec.
Na środku polany, pod siodłem grzbietu (1202 m), stoi bacówka. W sezonie wypasu kupisz tam oscypki i żętycę. Obok stoi żelazny krzyż upamiętniający Albinę Białoń. Niemcy zastrzelili ją 17 lipca 1943, gdy próbowała ostrzec partyzantów. Przy tym krzyżu polana przestaje być zwykłym przystankiem widokowym.
Widok na Tatry i najlepsze miejsce na postój
Z Hali Długiej widzisz Czoło Turbacza, Mostownicę, Kudłoń, Jaworzynę Kamienicką, Kiczorę i Pasmo Lubania, a dalej Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Pieniny i Tatry. Panorama ma kilka planów, więc łatwiej tu ocenić odległości niż z ciasnego wierzchołka. Z polan Tatry wyglądają jak długi model ustawiony ponad niższymi grzbietami.
Najszerszy widok jest w chłodny poranek. Po południu grzbiet Tatr tonie w oparze. Gorce są moim ulubionym pasmem poza Tatrami, bo za niewielki wysiłek dostajesz tu dużo widoku. Z Knurowskiej idę na Turbacz, kiedy mam pół dnia i chcę zobaczyć Tatry bez tłoku.
Turbacz i schronisko Anny Górskiej
Sam wierzchołek Turbacza
Turbacz (1310 m n.p.m.) jest najwyższym szczytem Gorców. To centralny rozróg pasma zbudowanego z fliszu karpackiego. Po otwartej Hali Długiej sam wierzchołek wygląda jednak niepozornie. Stoi na nim kamienny obelisk i żelazny krzyż z datami 1945-1985. Po wichurze świerki odsłoniły widok na północ i zachód. W 1832 widziano stąd przez lunetę Kraków.
Wierzchołek leży poza parkiem narodowym. Granica parku biegnie po wschodniej i północnej stronie szczytu. Na Turbacz prowadzi kilka szlaków. Ten z Knurowskiej ma spokojny profil i długi odcinek polan.
Schronisko PTTK im. Władysława Orkana
Schronisko PTTK im. Władysława Orkana stoi na skraju polany Wolnica, na 1283 m n.p.m. Obecny budynek jest trzeci. Pierwsze schronisko z 1925 spłonęło w listopadzie 1933. Drugie, kamienne, mieściło 100 osób. Spalili je 12 listopada 1943 partyzanci AK, żeby pozbyć się gospodarza współpracującego z Niemcami. PTTK zaczęło budować trzeci budynek w 1953 według projektu inż. Anny Górskiej. Otwarto go 21 sierpnia 1958.
Dziś schronisko ma 110 miejsc w pokojach od 2- do wieloosobowych, jadalnię na 60 osób, pełne wyżywienie, suszarnię i narciarnię.
Góry zaczęły się dla mnie na Turbaczu, w wieku siedmiu lat. Byłem z ojcem i miałem za duży plecak. Pamiętam zapach mokrej wełny, herbaty z termosu i dymu z komina. Najważniejsza jest tu izba z kominkiem, przy którym o 21:00 zaczynają się rozmowy z ludźmi, których nigdy więcej nie zobaczysz.
Okiem architekta
Anna Górska zaprojektowała kamienny budynek z dwóch prostopadłych skrzydeł. Rzut w kształcie litery L osłania wejście od wiatru, arkady tworzą zadaszony próg, a strzelisty dach z mansardami odsuwa śnieg od drzwi. Projektantka włączyła do nowego budynku ocalałą kamienną część przedwojennego schroniska. Widać to do dziś po proporcjach jednego skrzydła.
W 2011 gont zastąpiła blachodachówka. Bryła, czyli zewnętrzny kształt budynku, prawie się nie zmieniła. Zmieniła się materia, czyli odczuwalny charakter materiału. Z daleka różnicy nie widać, z bliska blacha odbija światło inaczej niż drewno. Układ 110 miejsc i jadalni na 60 osób pokazuje jeszcze jedno: schronisko jest zaplanowane wokół stołu, a nie wokół łóżka.

Kiedy iść i czego się spodziewać
Szlak da się przejść przez cały rok. Jesienią polany są puste, a powietrze przejrzyste. Po świeżym śniegu szerokie grzbiety wyglądają prosto i czysto. Jak wygląda listopad w Beskidach, opisałem osobno. Latem Hala Długa jest terenem wypasu, a bacówka sprzedaje oscypki od czerwca do września.
Zimą otwarte odcinki są trudniejsze niż las. Na Hali Długiej wiatr wieje bez żadnej osłony, a ścieżka między drzewami znika pod nawianym śniegiem. Na Hali działa zimą 300-metrowy wyciąg, który po sezonie się demontuje. Wyciąg nie osłania polany przed wiatrem.
Uwaga
Kiczora i Trzy Kopce leżą w parku narodowym, gdzie występują niedźwiedzie. Nie schodź ze szlaku i nie zostawiaj jedzenia. Zimą na Hali Długiej wiatr wieje bez osłony, a szlak w lesie bywa zawiany. W mgle polany mylą kierunek.
Warianty: Gorc, Łopuszna i przejście z Rabki
Z Gorca przez Przysłop
Z Gorca idziesz przez Przysłop i polanę Jaworzyna na Trzy Kopce, a dalej na Halę Długą. To 10,4 km i 2 h 50 min marszu. Ten wariant dochodzi do tej samej trasy od strony wschodnich Gorców.
Z Łopusznej przez Chowańcową
Z Łopusznej (Chłapkowa) idziesz przez Chowańcową do skrzyżowania z czerwonym szlakiem przy Rąbaniskach. To 4,1 km i +490 m, ok. 2 h 20 min w górę i 1 h 45 min w dół. Ten wariant pozwala wejść na opisywany odcinek bez Knurowskiej Przełęczy, ale musisz zorganizować transport między końcami.
Turbacz z Rabki i dalszy Główny Szlak Beskidzki
Za najlepszy odcinek Głównego Szlaku Beskidzkiego uważam ten od Rabki przez Turbacz do Knurowskiej Przełęczy. Z Turbacza do Rabki jest 16,7 km i 4 h 50 min w dół. Dojście z tamtej strony opisałem w tekście o Turbaczu z Rabki. Przy trasie liniowej ustal przed startem, jak wrócisz na początek.
Praktycznie
- Parking jest na Knurowskiej Przełęczy przy drodze Harklowa – Ochotnica. Droga jest kręta, a zimą bywa nieodśnieżona.
- Bacówka na Hali Długiej sprzedaje oscypki i żętycę w sezonie wypasu od czerwca do września.
- Schronisko na Turbaczu ma 110 miejsc, kuchnię z pełnym wyżywieniem i suszarnię. W weekendy zarezerwuj nocleg przed wyjazdem.
- Widok na Tatry jest najlepszy rano po chłodnej nocy; po południu grzbiet Tatr tonie w oparze.
Stan na wrzesień 2026, sprawdź przed wyjazdem.
Z przełęczy do szczytu jest 8,5 km: najpierw las, potem polany, a na końcu kamienne schronisko. Technicznych przeszkód nie ma. Pogoda potrafi jednak zasłonić widok i zatrzeć kierunek, więc jeśli idziesz dla Tatr, ruszaj rano. Wracasz na Knurowską czy idziesz dalej w stronę Rabki?