Połonina Wetlińska i Caryńska w dwa dni: świt nad doliną Sanu i Chatka Puchatka po przebudowie

Jak dojechać do Wetliny, Brzegów Górnych i Ustrzyk Górnych

Ta wycieczka obejmuje trzy miejscowości. Pierwszy dzień zaczyna się przy kempingu Górna Wetlinka. Drugi zaczyna się w Brzegach Górnych (do 1968 Berehy Górne, przy DW897) i kończy w Ustrzykach Górnych, na skrzyżowaniu DW896 i 897. Busy między nimi jeżdżą rzadko, więc rozkład sprawdź dzień wcześniej.

Połoniny nie mają technicznych trudności, ale przez kilka godzin idziesz odsłoniętym grzbietem, na słońcu i wietrze. Jeśli to twoja pierwsza wycieczka w góry, to dobra trasa, pod warunkiem że wyjdziesz wcześnie i weźmiesz dwa litry wody.

Dzień pierwszy: z Górnej Wetlinki na grzbiet Połoniny Wetlińskiej

Z kempingu na grzbiet wchodzi się w 1 h 45 min, zejście 1 h. Z przerwami licz dwie i pół godziny na samo wejście, bo na połoninie zatrzymujesz się co chwilę.

Trasa zaczyna się w lasach bukowych, które sięgają do około 1050 m n.p.m. Wyżej drzewa ustępują otwartym zboczom i nic nie osłania cię przed słońcem ani wiatrem. Na grzbiecie nie ma wody ani cienia.

Masyw ma kilka wierzchołków, a najwyższy z nich to Osadzki Wierch (1253 m n.p.m.). Dalej grzbiet przechodzi w Smerek. Dwudniowy plan nie wymaga zaliczania całości.

Są też inne wejścia. Z Brzegów Górnych idzie się 1 h 40 min (zejście 1 h 10 min), z Przełęczy Wyżnej 1 h 15 min (zejście 35 min), z Przełęczy Orłowicza 1 h 50 min, a ze wsi Smerek 4 h 50 min. Cały odcinek Głównego Szlaku Beskidzkiego ze wsi Smerek przez Przełęcz Orłowicza i Połoninę Wetlińską do Brzegów Górnych zajmuje łącznie około 6 h (4 h 50 min do Chatki Puchatka i 1 h 10 min w dół).

Na połoninie łatwo pomylić brak stromizny z krótką trasą. Szeroki widok zachęca do postojów, a kolejne wierzchołki wydłużają przejście bardziej, niż sugeruje mapa.

Chatka Puchatka po przebudowie: co zostało z legendy

Chatka Puchatka jest dziś schronem dziennym. To Schron Turystyczny BdPN, najwyżej położony obiekt w Bieszczadach: leży na 1228 m n.p.m., tuż pod Hasiakową Skałą (1232 m).

Stary budynek postawiło po wojnie wojsko jako posterunek obserwacyjny WOP, a od 1956 zarządzało nim PTTK. Miał 20 miejsc noclegowych w dwóch salach, ale nie miał bieżącej wody, kanalizacji ani prądu. W rankingu schronisk z 2009 zajął jedno z ostatnich miejsc. Pamiętam go z materacami na podłodze. Ta wersja skończyła się w 2020.

Wiosną 2020 ruszyła przebudowa, a w praktyce budowa nowego obiektu za 4,2 mln zł, częściowo z funduszy UE. W tym czasie poniżej działał sezonowy bufet w nowym drewnianym schronie. Chatkę otwarto ponownie 24 września 2022, bez funkcji noclegowej (awaryjnie nocowało się tu tylko od grudnia 2022 do lutego 2023). Zmieniła się rola tego miejsca: zamiast celu wieczornego podejścia jest przystanek na dziennej trasie.

Dzień drugi: z Brzegów Górnych przez Połoninę Caryńską do Ustrzyk Górnych

Drugi dzień zaczyna się w Brzegach Górnych i kończy w Ustrzykach Górnych. To 3 h 20 min marszu, z przerwami około 4 h.

Połonina Caryńska między dwiema dolinami

Połonina Caryńska leży między dolinami Prowczy i Wołosatego, czyli między Brzegami Górnymi a Ustrzykami Górnymi. Nazwa pochodzi od nieistniejącej wsi Caryńskie. Masyw ma cztery kulminacje (1297, 1245, 1239 i 1148 m), a najwyższy jest Kruhly Wierch. Przejdziesz go w całości, bez zawracania.

Grzbiet jest długi i odkryty, bez wody i cienia, tak samo jak na Wetlińskiej. Odcinek należy do GSB, a 3 h 20 min obowiązuje w obu kierunkach. Kierunek dobierz do noclegu i rozkładu busów.

Mgły w dolinie Sanu przed wschodem słońca

Na grzbiecie byłem przed świtem, a mgły w dolinie Sanu przykrywały wszystko poniżej tysiąca metrów. Po ten widok wracam, choć nie da się go wpisać do planu tak jak czasu przejścia. Wczesne wyjście opłaca się nawet bez mgieł, bo odsłonięty odcinek przechodzisz przed południem i zostaje ci rezerwa na zejście.

To jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Bieszczadach; o piątej rano należy do trzech osób, o dziesiątej do trzystu.

Krajobraz po dawnych mieszkańcach

Połoniny dominują na zdjęciach, ale bieszczadzki krajobraz ma też trudniejszą warstwę: ślady po wysiedlonych wsiach, samotne cmentarze i dziczejące sady. W Bieszczadach chodzi się po krajobrazie po ludziach. Robi na mnie większe wrażenie niż otwarty grzbiet.

Nazwy też prowadzą w przeszłość. Caryńska pochodzi od wsi Caryńskie. Brzegi Górne nazywały się do 1968 Berehy Górne, a nazwy samych połonin utrwalili kartografowie austriaccy. W I wojnie światowej Połonina Wetlińska była miejscem walk pozycyjnych.

Kiedy iść i gdzie spać

Najlepiej iść w czerwcu albo od września do października. Latem wychodź o świcie, bo na otwartym terenie długo stoisz w słońcu, a na grzbietach nie uzupełnisz wody. W czerwcu 2 l na osobę to minimum.

Jeśli chcesz być na grzbiecie o świcie, nocuj poniżej: na kempingu Górna Wetlinka (1 h 45 min pod górę) albo w Brzegach Górnych (1 h 40 min).

O 4:30 kemping został za plecami, a nad Sanem leżały jeszcze mgły. Tego widoku nie zaplanujesz. Możesz za to zaplanować godzinę wyjścia, wodę i bus na drugi dzień. Który grzbiet wybierzesz na świt, Wetlińską czy Caryńską?